‘Het ís niet normaal om alles onder controle te hebben’

Onlangs verscheen een artikel in de NRC met de kop: ‘Het ís niet normaal om mooi en succesvol te zijn en alles onder controle te hebben’. In dit spraakmakende artikel staat een interview met hoogleraar psychiatrie Damiaan Denys. Hij zegt: ’De druk op onze psychiatrie is enorm. Omdat we altijd maar gelukkig willen zijn. We verwachten te veel van psychologen en psychiaters, en van het leven zelf.’ Klik hier om het artikel te lezen. Hieronder enkele citaten.

Volgens Denys willen we ons tegenwoordig altijd goed voelen.  Ons niet vervelen. Lijden is er niet meer bij. Ben je bang? Verdrietig? Eenzaam? Boos? Dat accepteer je niet, je zoekt hulp. En die krijg je. De drempel voor psychologische hulp is laag en de vraag is te groot. Het gewone lijden, dat bij het leven hoort, is compleet gemedicaliseerd.

Ook zegt Denys: ‘Het idee dat het leven maakbaar is, heeft grote gevolgen voor de samenleving. Iedereen wil controle over zijn leven, zijn omgeving, zijn kinderen. Controle is de nieuwe deugd. Vroeger was het moed of vrijheid. Nu is het controle. Als je vraagt ‘hoe gaat het?’ dan antwoordt men ‘alles onder controle’. Maar controle héb je niet, het is een illusie. Ik ging vroeger vaak naar de kroeg en de helft van de avonden was gewoon niet zo leuk. Dat wordt tegenwoordig niet geaccepteerd– het móét leuk zijn. De eisen die men stelt aan het leven zijn te hoog. Het pad van ‘normaal’ zijn – succesvol, alles onder controle hebben – is zo vernauwd dat velen eraf vallen en dus ‘iets’ hebben. Het ís niet normaal om mooi en succesvol te zijn en alles onder controle te hebben. Het is normaal om soms bang te zijn, ongelukkig, verdrietig, dom, je te vervelen en soms eenzaam te zijn.’

Hoe kan Mindfulness hierbij behulpzaam zijn?
Moeilijke situaties en negatieve gevoelens zijn een natuurlijk onderdeel van het leven; we kunnen ze niet vermijden. Er zal altijd wel iets zijn dat speelt, iets dat verdrietig of somber stemt. We zijn vaak geneigd om te gaan vechten tegen ongewenste stemmingen of situaties; we doen harder onze best, gaan piekeren, vastbijten in het zoeken naar oplossingen of we vluchten er van weg. Mindfulness biedt je tools om hier op een andere manier mee om te kunnen gaan. Als je stopt met energie te steken in het steeds maar onderdrukken en vechten tegen deze ervaringen, word je je meer bewust van wat er gaande is. Door even te stoppen, stil te staan bij wat er nú is en de adembeweging te volgen, zal je gaandeweg merken dat je een keuze hebt hoe je met de situatie om wilt gaan; misschien wel door juist even niets te doen en het er te (kunnen) laten zijn…hoe onprettig ook. Tijdens de mindfulnesstraining wordt dit proces van bewustwording begeleid en geoefend.

Ook ACT kan hierbij betekenisvol zijn. ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy, een nieuwe vorm van Gedragstherapie. Binnen ACT leren we om het zinloze gevecht met vervelende gedachten, emoties en lichamelijke sensaties te staken. Hierdoor zijn we in staat om onze aandacht te richten op de dingen die we werkelijk belangrijk vinden in het leven (waarden). De kern van ACT is de filosofie dat het vechten tegen onvermijdelijke omstandigheden uiteindelijk ten koste gaat van een vitaal en waardevol leven. Lees hier meer over ACT.