Op zoek naar instant happiness

Er verschijnen regelmatig nieuwe boeken en artikelen op het gebied van spiritualiteit, het zoeken naar geluk, rust, bezinning, etc. In Knack (een Nederlandstalig Belgisch opinietijdschrift) stond een artikel met de titel ‘’Oosterse therapieën voor het Westen: genezen ze ons of maken ze ons nog zieker?’’ geschreven door de auteur Jan De Deken. Erg interessant omdat hierin duidelijk naar voren komt hoe er misverstanden kunnen ontstaan over (de werking van) mindfulness en yoga.

In het artikel wordt benoemd dat yoga en mindfulness ‘’opium voor het volk’’ zijn geworden, commerciële producten die de (Westerse) mens simpel en snel gelukkig moeten maken. ‘’Door de commercialisering dreigt mindfulness te verwateren” zegt Edel Maex, psychiater, zenleraar en verbonden aan het ziekenhuis ZNA Middelheim te Antwerpen. Hij verbaast zich over de wereldwijde hype waar mindfulness deel van is gaan uitmaken. ‘’De grote uitdaging is om de kwaliteit te bewaken, maar dat is moeilijk, aangezien mindfulness nog altijd heel hardnekkig in die zweverige sfeer ondergebracht wordt. Dat creëert ook valse verwachtingen. Mensen komen met een gecommercialiseerde versie van mindfulness in aanraking en geloven dat ze bij ons in de kliniek de heilige graal zullen vinden. Dat ze na acht weken van al hun stress verlost zullen zijn. En dat is natuurlijk niet realistisch.’’

Ook gezondheidseconoom Prof. dr. Lieven Annemans waarschuwt voor een geluksindustrie waarin yoga en mindfulness hun curatieve context verlaten en in verdunde dosis geïnjecteerd worden in wellness- en vakantiepakketten. “Dat is een compensatie-industrie, waarin mensen genot gaan zoeken om hun ongelukkig zijn te compenseren. Sommige vormen van yoga zijn zinvol als je ze inzet om je brein te trainen, om beter met moeilijke situaties te kunnen omgaan. In die genotssfeer, daarentegen, worden allerlei meditatievormen ten onrechte aangereikt als methode om gelukkiger te worden.” Lees hieronder meer over (de werking van) mindfulness, zoals in het artikel staat, en klik hier voor het hele artikel (verschenen op woensdag 23 mei 2018)

Volgens gezondheidseconoom Prof. dr. Annemans zijn de effecten van mindfulness en yoga op ons mentale welbevinden wetenschappelijk vrij goed onderbouwd. Ze versterken delen van de neocortex, het systeem in de hersenen dat we onder andere gebruiken om aan reflectie te doen. Dat maakt mensen weerbaarder tegen de maatschappelijke kwalen die we vandaag de dag tegenkomen, zoals een te hoge werkdruk en toegenomen afstandelijkheid en individualisme. Annemans, die aan de Universiteit Gent een leerstoel bezet die het geluk van de Belgen onderzoekt vervolgt: ‘Onze welvaart stijgt, maar ons geluksniveau stagneert al vijftien jaar. Volgens sommige studies worden we zelfs ongelukkiger. Mindfulness kan helpen bij de preventie van depressie en bij het omgaan met stressvolle omstandigheden. Meditatie kan het risico op een hartaanval of beroerte verminderen. Annemans ziet voor yoga en mindfulness een belangrijke rol weggelegd. ‘Het zijn geen hypes. Ze zullen in toenemende mate geïntegreerd worden in onze gezondheidszorg.’

Prof. dr. Annemans is Gewoon Hoogleraar in de Gezondheidseconomie aan de faculteit geneeskunde van de UGent.

Bron afbeelding:
Ardan Timmer
www.ardantimmer.nl