Opvliegers en hartfladders
Het is deze week de week van de overgang. Juist omdat het vaak zo’n gevoelig/beladen onderwerp is wil ik er een moment bij stilstaan. Want ondanks dat deze periode voor veel vrouwen ongemakkelijk en zwaar kan zijn, is het belangrijk om er af en toe op een ietwat luchtige manier naar te kunnen kijken, met compassie voor jezelf. In onderstaande blog vertel ik over mijn eigen ervaringen, geef ik tips en informatie en deel ik informatieve websites.
Net als mijn moeder ben ik pas rond mijn 56e de overgang in gerold. Nou…gerold, meer er plotseling in gevallen. Terwijl een aantal vriendinnen om mij heen al jarenlang kampten met allerlei overgangskwaaltjes zoals opvliegers, slaapklachten en andere ongemakken, liep ik nog fluitend rond en had nog nergens last van. Maar opeens waren ze er…..de opvliegers!
Wat is de overgang precies?
Eén van de meest ingrijpende periodes in het leven van een vrouw is de overgang; er komt een moment dat vrouwen niet meer ongesteld worden en dus geen eitjes meer produceren. De overgang is de periode daaromheen, waarin het vrouwenlichaam een nieuw hormonaal evenwicht moet vinden. Wanneer die
periode begint en hoelang die duurt, verschilt van vrouw tot vrouw. De overgang begint gemiddeld rond je 46e, maar kan ook eerder of later plaatsvinden. Ieder moment tussen je veertigste en je zestigste wordt als normaal beschouwd.
Wat niemand mij verteld heeft is dat je ook last kunt krijgen van hartfladders! Misschien herkennen sommigen het, je voelt op zo’n moment je hart bonken en krijgt het idee dat het op hol slaat…
Wees gerust, het is normaal. Het komt door hormonale schommelingen en die hebben effect op het autonome zenuwstelsel; het deel van je lichaam dat de automatische functies zoals je hartslag en ademhaling aanstuurt. Door de daling van het oestrogeenhormoon kan dit zenuwstelsel wat van slag raken waardoor je hart ineens op hol slaat. Daarnaast worden hartkloppingen getriggerd door factoren als stress en opvliegers; klachten die tijdens de overgang regelmatig voorkomen. Het is dus niet vreemd dat vrouwen in de overgang soms hartkloppingen krijgen.
Is de overgang hetzelfde als de menopauze?
Nee, de overgang is de periode dat je vruchtbaarheid afneemt. De menopauze is alleen de laatste menstruatie. Pas één jaar na die laatste menstruatie kun je zeggen dat je de menopauze hebt gehad.
Wat doet de overgang met je brein?
Tijdens de overgang stoppen de eierstokken met de productie van oestrogeen. Maar dit gebeurt met horten en stoten; de ene dag is er te veel oestrogeen en de andere dag te weinig. Het brein moet het golven van hormonen opvangen. Een klein golfje merk je niet op, maar grotere, woeste golven zorgen voor onverwachte stemmingswisselingen: je raakt ontzettend geïrriteerd om het getik van een pen of je barst in huilen uit omdat de kaas op is.
Een van de meest voorkomende psychische klachten van vrouwen in de overgang is vergeetachtigheid. Het is een van de signalen dat de cognitieve functie van het brein achteruitgaat tijdens de overgang. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het geheugen ook daadwerkelijk afneemt, met name in de eerste periode na de laatste menstruatie. Gelukkig blijken de cognitieve problemen weer te verdwijnen na de overgang.
Juni 2017: De automatische piloot en de vergeetachtigheid samen, zijn bij mij een bijzonder sterk team; regelmatig schiet me tijdens het eten te binnen dat ik de pilletjes van de reformwinkel, die ik vóór het eten moet innemen ter verbetering van het geheugen, ben vergeten 😉
Hoe kunnen we deze periode voor onszelf draaglijker maken?
De juiste voeding, voldoende beweging en genoeg ontspanning kunnen overgangsklachten verminderen. Allerlei supplementen zoals multivitamines, vitamine D, isoflavonen, magnesium en calcium kunnen een goede aanvulling zijn tijdens de overgang. De belangrijkste vitamines zijn echter vitamine ‘G’, ‘R’ en ‘S’. Volop (groene) groenten eten, regelmatig relaxen en voldoende slaap!
Onze spiermassa slinkt hard tijdens de overgang en daarom is het goed om aan krachttraining te gaan doen (2 of 3 keer per week). Verder dagelijks in beweging blijven door te wandelen, fietsen, zwemmen, dansen of yoga. Ook kun je gaan touwtjespringen; daarmee hou je je botten sterk! Bij voortdurende ernstige klachten kan hormoontherapie verlichting geven; vraag de huisarts of overgangsconsulente hierbij om advies.
Tips
- Jezelf in laagjes kleden zodat je altijd een kledingstuk uit kunt doen tijdens een opvlieger. Vestjes, sjaals en omslagdoeken zijn hierbij erg handig. En schaf jezelf een elegante waaier aan!
- Vaak naar de sauna (hopelijk gaan ze binnenkort open) gaan! Voordeel: Daar heb je geen last van opvliegers 😉
- Heerlijke bezigheden (met je handen) zoeken, bijvoorbeeld tuinieren, schilderen, iets opknappen of koekjes bakken; ik probeer steeds nieuwe recepten zonder geraffineerde koolhydraten en suikers.
- Telkens als je wat vergeten bent: ‘Blame it on the period!’ Je geeft gewoon de overgang de schuld 😊
- Het is altijd goed om je bewust te zijn en blijven van ‘hoe jouw lichaam werkt’, vooral tijdens de overgang. Praat en lees er over, je bent niet de enige en héél belangrijk: Vergeet niet te lachen, maak plezier!

Websites
Care for women
Week van de overgang
Workshop over voeding: zondag 18 april 11.00 uur
Wat doet een overgangsconsulente
Sporten en bewegen in de overgang
Feiten en fabels over de menopauze
Hartkloppingen tijdens de overgang
Wat doet de overgang met je brein
Praktische informatie over de overgang
Burn-out of de overgang
Boeken
Maaike de Vries & Manon Kerkhof – Ook leuke meisjes worden vijftig
Isa Hoes & Medina Schuurman – Te lijf / De kunst van het mooi ouder worden
Lisette Thooft – Spiritueel door de overgang
Francine Oomen – Oomen stroomt over / Hoe overleef ik de overgang
Maike Meijer – Wen er maar aan
Pim Christiaans & Hannie Roskamp – Check je houdbaarheid
Mindfulness en de nieuwe gedragstherapie ACT kunnen je ondersteunen in je groei naar meer bewustzijn en relativeringsvermogen.
informatie mindfulnesstraining
informatie ACT
informatie positieve psychologie

