Werkstress...vechten, vluchten of veerkracht? (2)

Uit onderzoek is gebleken dat onze breinpatronen niet vastliggen, maar te beïnvloeden zijn door leerprocessen. Goed nieuws dus! We kunnen ons vermogen vergroten om beter te herstellen van onprettige ervaringen. Hoe kunnen we dit doen? Door het aanspreken van andere delen van het brein dan het ‘’vecht-, vlucht- of bevries-systeem’’. Net als het trainen van een spier die je eerst onvoldoende gebruikte.

Mindfulness
Wat je traint is het bij jezelf te leren opmerken wat er gebeurt terwijl het gebeurt. Op het moment zelf dus, in het Nu. Dus, in plaats van de snelle reactie (‘’de automatische piloot”), het figuurlijk op de loop gaan voor een emotie, leer je je er naartoe te bewegen. Je leert om nieuwsgierig te raken naar je eigen, directe ervaringen zonder dat het overgevoelig wordt. Het is wel van belang dat je dat met vriendelijkheid doet.

Je gaat patronen opmerken bij jezelf zoals bijvoorbeeld piekeren, perfectionisme, altijd je best moeten doen, zelfkritiek, de neiging dingen groter te maken dan ze zijn en energielekken. Hieruit ontstaat vanzelf ook meer begrip voor jezelf en daardoor ook meer mildheid en tolerantie naar anderen. Dit draagt weer bij aan je eigen veerkracht. Om dat te kunnen heb je heel veel aan het trainen van vermogens als: aandacht, opmerkzaamheid, gewaar worden. Je eigen lichamelijke signalen bij stress zijn een prima oefenobject. Die vermogens heb je al! Het zijn vermogens die je helpen om een ervaring niet te negeren en er ook niet in te verdwijnen. Die vermogens zijn te trainen. Dé tip hiervoor is: Mindfulness (ook wel aandachtstraining genoemd)

De oefeningen bij deze training stimuleren de voorste linker hersenhelft en dat is het gebied van het brein waar overzicht, plannen, ruimer waarnemen, creativiteit én veerkracht zetelen. Deelnemers van de training melden na de training vaak dat hun leidinggevende nog steeds vervelend is, maar dat ze er beter mee om kunnen gaan. En dat ze minder blijven hangen in een zwaarmoedige stemming bij tegenslag. Anderen melden meer overzicht te hebben of minder snel in paniek te raken.

Wat gebeurt er bij prettige ervaringen
Omdat er bij prettige ervaringen geen gevaar is dat je moet onthouden blijven deze ervaringen niet ‘’plakken’’ en vervliegen de herinneringen vaak snel. Het is een automatisch proces in je brein, je hebt daar niet de hand in. Toch kun je ook hierbij je veerkracht vergroten door te leren om ze minder vluchtig te laten zijn. Je versterkt het positieve van de prettige ervaring door er aandachtig(er) bij aanwezig te zijn.

Oefentips voor het trainen van aandachtiger aanwezig zijn.
Leven met volle aandacht in het nu kun je op allerlei manieren beoefenen. Begin gewoon met kleine, eenvoudige stapjes. Een mail opstellen, naar iemand luisteren, je lunch eten…..Probeer daarbij telkens je aandacht in het heden te houden. Train je opmerkzaamheid door op de signalen van je lichaam te letten als er een lastige klant voor je staat en dan alleen waarnemer blijven, niet mee laten slepen. Merk je reacties op als er iets gebeurt wat je niet wilt. Dan ben je al aan het oefenen. Gaandeweg ontdek je dat het steeds gemakkelijker gaat en óók: hoeveel minder stress mindfulness je oplevert.

• Het is eenvoudiger om aardig te zijn voor een ander dan voor onszelf; wees eens wat vaker bewust vriendelijk naar jezelf toe (dan ben je ook vanzelf vriendelijker naar een ander). En sta stil bij de prettige gevoelens die er door ontstaan. Ondertussen bouw je zo verder aan nieuwe paden in je brein!

• Sta stil bij de beloning die een bepaalde inspanning oplevert. Bijvoorbeeld je sport en dan sta je expliciet stil bij de beloning die dat oplevert zoals kracht en vitaliteit.

• Probeer wat vaker één ding tegelijk te doen.

• Let eens op je reacties als je een compliment krijgt. Neem met aandacht van moment tot moment waar hoe die reacties verlopen.

• Breng in contact met anderen eerst je aandacht naar je lichaam, door eerst rustig in en uit te ademen voordat je spreekt. Voel hoe je lichaam reageert in een gesprek, luister naar de gedachten die spontaan opkomen. Geef jezelf hiermee de keuze over wat je echt wilt zeggen en hoe je je boodschap wilt overbrengen.

• Misschien merk je op dat je iemand bent die veel praat. Probeer eens uit hoe het is om dat, bewust, minder te doen. Zeg vriendelijk tegen jezelf: het is tijd voor rust. ‘Even niet’ brengt rust in het taalcentrum van je brein.

• Let ook eens op je ‘innerlijke dialoog’. Registreer het eens, zonder oordeel. Het registreren geeft je geest een moment om op adem te komen.

• Doet zich iets prettigs voor? Een glimlach? Een kind dat iets moois voor je heeft gemaakt? Een geweldig landschap of mooi (voor)uitzicht? Iets wat je waardeert of waar je van geniet? Wees er attent op en blijf even (soms letterlijk) stilstaan! Het eenvoudigst is om dan je aandacht nadrukkelijk te richten op de prettige ervaring en hem daar even bij te houden. Blijf de prettige ervaring iets langer in je bewustzijn houden. Je kunt jezelf daar in trainen.

• Richt je aandacht eens op: wat gaat er goed in mijn leven? Daar bij stilstaan vergroot je veerkracht. Zoek ook bewust naar ontspanning, naar goed voor jezelf zorgen.

Lees hier deel 1 van deze blog